رحیل

از هر کران بانگ رحیل آید به گوشم

بانگ از جرس برخاست وای ِ من خموشم

گاهی برخی از مطالبم را برای دل خودم این جا منتشر می کنم. علت‌ش را نمی دانم. شاید ریشه‌ی این کار در همان خاطرات نوستالژیکی است که وبلاگ در حافظه همه ما از خود به جای گذاشته است...

۳ مطلب در خرداد ۱۳۹۴ ثبت شده است

  • ۰
  • ۰

هفته گذشته بود که حسن روحانی در سفر استانی خود به بجنورد، بار دیگر به روال گذشته در اظهاراتی مبهم و در لفافه گفته بود: «آنها که می‌گویند تحریم مهم نیست‌، گویی از جیب مردم بی‌خبر هستند. آنهایی که می‌گویند ما در برابر بیگانگان نباید حرف بزنیم و مذاکره کنیم، گویی از زندگی مردم بی‌خبرند. اما ما با هدایت‌های رهبری و حمایت مردم، هم در داخل کشور غنی‌سازی می‌کنیم، هم چرخ اقتصاد را به حرکت درمی‌آوریم».

 


دو روز بعد از اظهارات روحانی در بجنورد بود که اکبر هاشمی رفسنجانی نیز در امتداد آن سخنان گفت: «عده‌ای حرف‌های عجیب و غریب می‌زنند که ما می‌‌خواهیم خودمان به دانش دست پیدا کنیم و این در حالی است که تحریم‌ها پدر مردم را در آورده است اکثر مردمی که مزدبگیر هستند تحریم‌ها استخوان‌های آنها را خرد کرده است. تحریم‌های بسیار بزرگی اکنون کشور ما با آن مواجه است و دلیل شرعی نداریم که با هیچکس نتوانیم حرف بزنیم خود پیامبر که طبیب همه تاریخ بود طبیب ایرانی داشته است».


 

در حالی هاشمی و روحانی تلاش میکنند تا تحریم ها را به عنوان اصلی ترین عامل مشکلات اقتصادی القا نمایند و برای رفع این مشکلات، مذاکرات را تنها مرهم این التیام معرفی نمایند که دوسال از روی کار آمدن دولت یازدهم که با شعار رفع مشکلات اقتصادی و وعده سامان دادن به اقتصاد در یک بازه زمانی صد روزه بود میگذرد، ولی در این مدت که دولت یازدهم نیز تمام توان خود را در مذاکرات متمرکز نموده، اما نتیجه مطلوبی کسب نشده است.

 

اما از سوی دیگر این اظهارات در حالی بیان میشود که مقام معظم رهبری در بیانات آغازین سال خود در حرم مطهر رضوی با رد دیدگاهی که کلید رفع مشکلات اقتصادی را در بیرون مرز ها جستجو میکنند، فرموده بودند:

 

«نگاه دوّم به اقتصاد کشور نگاه به پیشرفت اقتصاد با استفاده از کمک بیرون از مرزها است؛ میگوید سیاست خارجی‌مان را تغییر بدهیم تا اقتصاد ما درست بشود، با فلان مستکبر کنار بیاییم تا اقتصاد رونق پیدا کند، تحمیل قدرتهای مستکبر را در بخشهای گوناگون و مسائل گوناگون بپذیریم تا اقتصادمان رونق پیدا کند؛ این هم نگاه دوّم است. امروز شرایط کشور به ما نشان داده است که این نگاه دوّم یک نگاه کاملاً غلط و عقیم و بی‌فایده است. همین تحریمهایی که امروز علیه ملّت ایران اعمال میشود، دلیل محکم و متقنی است بر غلط بودن این نگاه؛ یعنی شما وقتی که به امید قدرتهای خارجی نشستید تا آنها بیایند اقتصاد شما را رونق بدهند و با زیر بار آنها رفتن، اقتصاد را رونق بدهید، آنها به حدّ کم قانع نیستند... وقتی شما نگاه به درون کردید، دیگر این‌جور نیست. امروز خارجی‌ها و رؤسای قدرتهای مستکبر میخواهند همین نگاه دوّم را در مردم ما تقویّت کنند».

 

اما در حالی حسن روحانی وهاشمی رفسنجانی شاه کلید اصلی برای رفع مشکلات اقتصادی را مذاکرات هسته ای معرفی می کنند، که در عمر دوساله دولت یازدهم دولت تمام توان خود را در این مسیر متمرکز کرده است، اما در مقابل نه تنها نتیجه مطلوبی در راستا اهداف خود نگرفته است بلکه موجب شد گره های بیشتری در مسیر حرکت اقتصادی ایجاد شود. گره هایی نظیر افزایش تحریم ها، کاهش قیمت نفت، افزایش قیمت دلار در داخل که بعد از توافق ژنو رخ داد. از سوی دیگر درهموار سازی تعامل بین ایران و غرب که یکی دیگر از اهداف این مذاکرات بود نیز موفقیتی به دنبال نداشت و حتی معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور نتوانست برای سفر به امریکا ویزا دریافت کند.

 

اما اقداماتی از جانب دولت نظیر افزایش یک شبه قیمت بنزین و نان نشان میدهد که ادعا اطلاع داشتن از جیب مردم نیز چندان با واقعیت انطباق ندارد. از سوی دیگر شناخت جیب مردم نیز با افزایش قیمت آب و برق و گاز و مواد غذای و ... نیز چندان همخوانی ندارد. این در حالی است که پیش از این نیز شاهد تعطیلی مسکن مهر که بیشتر مورد استفاده اقشار متوسط و کم درآمد جامعه است بودیم.

 

اما در مجموع این پرسش قابل طرح است که بعد از آگاهی یافتن از جیب مردم بنا است با چه ساز و کاری اوضاع اقتصادی جامعه اصلاح شده و به قول روحانی چرخ اقتصاد به حرکت در آید؟


همین یادداشت در رجانیوز

  • عبدالجواد کنعانی
  • ۰
  • ۰

گرچه از آغازین روزهای مذاکرات هسته ای همواره از جانب تیم مذاکره کننده بر لغو یکباره تحریم ها تاکید میشد و شرط حصول توافق نهایی را برچیده شدن زیر ساخت های تحریم عنوان میکردند اما این روزها و با پایان رسیدن روزهای مقرر برای توافق هسته ای فرکانس های جدیدی از سوی تیم مذاکره کننده هسته ای به بیرون مخابره میشود و مواضع جدیدی در خصوص لغو تحریم ها به گوش میرسد.

 

اگرچه بارها از طرف تیم مذاکره کننده هسته ای بر لغو تحریم ها و برچیده شدن بستر های تحریم تاکید میشد، اما محمد جواد ظریف در جدید ترین مصاحبه ی خود که صبح دیروز در روزنامه دنیای اقتصاد منتشر شده است با بیان اینکه بعد از توافق تنها «اجرای» تحریم ها متوقف میشود مهر تائیدی بر صحت نگرانی ها زد.

 

وی در این مصاحبه ضمن اشاره به توافق صورت گرفته اظهار میدارد: «دولت آمریکا باید اجرای تحریم‌ها را لغو کند و همین اصطلاحی است که در توافق به کار رفته است؛ باید اجرایش را متوقف بکند. این به خاطر این است که نخواستیم وارد دعواهای داخلی آمریکا بشویم. ما دولت آمریکا را مسوول می‌دانیم نه اینکه در کنگره چه اتفاقی می‌افتد یا رئیس‌جمهور چه اقدامی می‌کند. رئیس‌جمهور آمریکا این اختیار را طبق قانون اساسی دارد که اجرای این تحریم‌ها را متوقف کند و اگر توافق انجام شود،این مسوولیت داخلی رئیس‌جمهور آمریکا به‌عنوان یک وظیفه بین‌المللی رئیس‌جمهور شناخته می‌شود. الان در مذاکراتی که دوستان ما دارند، با توجه به اظهارنظرهایی که انجام شده ما داریم اطمینان حاصل می‌کنیم که این اقدام اوباما تعهد دولت آمریکا خواهد بود و آثارش هم این خواهد بود که تحریمی علیه کسی اعمال نشود».

 

 


این اظهارات در حالی مطرح میشود که وی  پیش از این و در جریان مذاکرات وین ۱ در تاریخ ۱۵ بهمن ۱۳۹۲ گفته بود: «یک جزء غیر قابل فراموشی راه حل نهایی رفع همه تحریم‌هاست. اگر کسی راجع به این صحبت کند که مذاکرات با حفظ تحریم‌ها ادامه پیدا کند درست نیست. نتیجه مذاکرات باید لغو همه تحریم‌ها باشد و زمینه برای بازی مقول‌تر بین بازیگران در این حوزه ایجاد شود».

 

اما در حالی ظریف امروزه از «توقف اجرای تحریم ها» سخن به میان می آورد که این گزاره نتنها با لغو تحریم ها مترادف نیست بلکه با «تعلیق تحریم ها» قرابت معنایی بیشتری دارد. این در حالی است که پیش از این بارها طرف مقابل بر عدم لغو تحریم ها تاکید کرده بود. در همین راستا وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا ۳۰ مهر ۱۳۹۳ در گفتگو با کریستین امانپور تاکید کرد که در مذاکرات هسته ای به طرف ایرانی علنا گفته ایم که ما تحریم ها را تعلیق خواهیم کرد نه لغو:

 

«آنچه در اولین فرصت به ایران و به صورت علنی گفته‌ایم این است که ما تحریم‌ها را تعلیق خواهیم کرد نه لغو زیرا باید ببینیم که ایران هر آنچه که پذیرفته را اعمال می‌کند و در یک بازه زمانی به آنچه توافق شده پایبند می‌ماندآژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای نیز نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند زیرا آنها اقدامات ایران را بررسی کرده و درباره پروتکل الحاقی نیز در نهایت اعلام خواهند کرد که هیچگونه تأسیسات اعلام نشده‌ای وجود ندارد... قبل از اینکه از کنگره بخواهیم که تحریم‌ها را بردارد باید تمام این گام‌ها برداشته شوند».

 

این اظهارات ظریف در حالی است که پیش تر رهبر معظم انقلاب در دیدار فرماندهان نیروی هوایی ارتش،با تاکید بر اینکه باید به معنی واقعی تحریم از دست دشمن خارج بشود فرموده بودند:

 

«همه‌ی آنچه هم قرارداد بسته میشود بین مسئولین ما و بین طرف مقابل، باید روشن، واضح، غیر قابل تفسیر و تأویل باشد. این‌جور نباشد که طرف مقابل - که با دبّه‌کردن و چک‌وچانه زدن، کار خود را پیش میبرد - بتواند باز سر قضایای گوناگون، بهانه‌گیری کند، دبّه در بیاورد، کارها را مشکل بکند؛ نه، همه‌ی اینها برای این است که سلاح و حربه‌ی تحریم از دست دشمن خارج بشود. اگر بتوانند این کار را بکنند خوب است. البتّه باید به معنای واقعی کلمه تحریم از دست دشمن خارج بشود، تحریم برداشته بشود؛ توافقِ به این صورت‌[ بشود]؛ والّا اگرچنانچه در این زمینه به توفیق نرسیدند، ملّت ایران و مسئولین و دولت محترم و دیگران، راه‌های فراوانی دارند و یقینا باید آن راه‌ها را طی کنند برای اینکه بتوانند حربه‌ی تحریم را بی‌اثر کنند و کُند کنند».

 

بر پایه این گزارش محمد جواد ظریف در حالی از سخنان خود به یکباره عقب نشینی میکند که به نظر میرسد بعد از تصویب قانون نظارت کنگره امریکا بر توافق با ایران در مذاکرات هسته ای گره عمیق تری ایجاد شده  است و با وجود این قانون، قدرت لغو مستقیم از دست اوباما خارج شده و در اختیار کنگره امریکا در آمده است.

 

اما در کنار این اظهارات، هفته گذشته حسن روحانی در سفر استانی خود به بجنورد در سخنانی عنوان کرده بود «آنها که می‌گویند تحریم مهم نیست‌، گویی از جیب مردم بی‌خبر هستند». از سوی دیگر دو روز بعد از این سخنان بود که هاشمی رفسنجانی نیز در امتداد اظهارات روحانی از شدید بودن تاثیر تحریم سخن به میان آورد. وی در این سخنان مبهم گفت:

 

«عده‌ای حرف‌های عجیب و غریب می‌زنند که ما می‌‌خواهیم خودمان به دانش دست پیدا کنیم. تعدادی هستند که تحریم‌ها در زندگی‌شان تأثیر مستقیمی ندارد، اما طبقه مزدبگیر جامعه که اکثریت کشور را تشکیل می‌دهند تحریم‌ها دارد استخوانشان را می‌پوساند. تحریم‌ها پدرِ مردم را درآورده. چطور ادعا می‌کنند به نفع ماست. بسیاری از کارهای مهم ما خوابیده و بسیاری برنامه‌های مصوب داریم که به‌دلیل تحریم‌ها انجام نمی‌شود».

 

در مجموع  مطرح شدن بی اطلاعی از جیب مردم و نسبت دادن آن به مذاکرات و همچنین خرد شدن استخوان مردم زیر بار تحریم و سخنانی از این قسم، درست زمانی که تا پایان مهلت مقرر برای مذاکرات هسته ای زمانی باقی نمانده است، این سوال را ایجاد میکند که آیا با تعلیق و متوقف شدن اجرای تحریم ها قرار است که اوضاع اقتصادی جامعه بهبود پیدا کند و یا صرفا مسکنی است که بعد از مدتی مشکل بزرگتری از خود به جای بگذارد؟

 

از سوی دیگر اگرچه گزاره «توقف اجرای تحریم ها» عبارتی است که با تعلیق تحریم ها تفاوتی ندارد اما این جملات ظریف پیش از همه بیانگر آن است که تیم مذاکره کننده هسته ای و به دنبال آن دولت یازدهم به جای آنکه هدف مذاکرات را لغو تحریم ها قرار دهند، بیش تر به دنبال دست یافتن به سازوکاری هستند که در نتیجه این سازوکار تنها برای مدتی از اجرای تحریم ها جلوگیری شود.


همین یادداشت در رجانیوز

  • عبدالجواد کنعانی
  • ۰
  • ۰

کوچ اجباری!

بعد از مشکلی که برای سایت بلاگفا رخ داد تصمیم گرفتم به این سایت کوچ کنم. هر پند بسیاری از مطالبم در آن جا قرار دارد و حتی بسیاری را نیز به صورت پیش نویس قرار داده بودم و برای خودم به عنوان یک دفترچه خاطرات بود.

به هر حال تا جایی که امکان داشته باشد به این وبلاگ منتقل میکنم اما باقیش را منتظر میمانیم تا ببینیم چه نتیجه ای برای بلاگفا به وجود می آید

  • عبدالجواد کنعانی